Cựu tù Lê Ngọc Dư

Lê Ngọc Dư - Lê Mạnh Hiến ( ? – 1933) : Không rõ năm sinh, mất năm 1933 trong chuyến thả bè vượt bể Côn Đảo cùng một số chiến sĩ cộng sản. Xuất thân trong một gia đình Nho học ở làng Bộ La, huyện Vũ Tiên nay là huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình. Làng này có nghề dệt lụa, dệt vải nổi tiếng và có truyền thống học hành. Dòng họ Lê Ngọc vào cuối triều Nguyễn cũng có hai người đỗ cử nhân. Lê Ngọc Chất (cha Lê Ngọc Dư) đỗ khoa Hương năm Đinh Dậu(1897) đời Đồng Khánh, Lê Ngọc Phác đỗ khoa Hương năm Ất Mão (1915) đời Duy Tân. Cả hai đều không ra làm quan với chính quyền thực dân. Làng có phong trào yêu nuớc chống Pháp. Lê Ngọc Dư có học chữ Hán, sau chuyển sang học trường Pháp Việt. Năm 1925 ra Hải Phòng làm thư ký cho luật sư người Pháp tên là Larơ (Larres) ở Hải Phòng. Luật sư Larơ đã tham gia bào chữa cho nhà chí sĩ cách mạng Phan Bội Châu. Chính nhờ làm việc ở văn phòng luật sư mà Lê Ngọc Dư sớm được tiếp xúc với sách báo tài liệu cách mạng ở nước ngoài gửi về lưu trong hồ sơ vụ án các chính trị phạm, trong đó có tài liệu sách báo của lãnh tụ Ngyễn Ái Quốc khi hoạt động ở Pháp. Lê Ngọc Dư rất thích thú và thường kể lại và ngầm đem một số về cho bạn bè thân tín xem, trong đó có người cháu gọi Dư là chú ruột tức Lê Mạnh Hiến (hay Trọng Trố) Lê Mạnh Hiến cũng ra Hải Phòng làm thư ký cho hãng dầu Xăng Con Sò (Shell). Vì thế có tài liệu viết chú cháu Lê Ngọc Dư, Lê Mạnh Hiến là những thanh niên trí thức ở Hải Phòng đầu tiên được đọc báo Paria, Bản án chế độ thực dân Pháp của Nguyễn Ái Quốc.

Cựu tù Hoàng Thiết Tâm

Hoàng Thiết Tâm (1908 - 1945) :Hoàng Thiết Tâm tên thật là Hoàng văn Trành (Tâm Trành), sinh năm 1908 tại làng An Tràng, huyện An Lão, tỉnh Kiến An. (Nay là xã Trường Sơn, quận Kiến An, thành phố Hải Phòng). Gia đình Tâm nghèo, quanh năm làm ăn vất vả mà vẫn chẳng đủ ăn. Tâm rời quê ra Hải Phòng sống, nhưng trầy trật lắm mới xin đựoc làm bồi cho một tên chủ hãng buôn người Pháp.

Là người có nhiệt tình, sớm giác ngộ cách mạng, lại được các cán bộ đoàn thể ân cần dìu dắt, Tâm hăng hái hoạt động trong nghiệp đoàn bồi bếp và tham gia Công hội đỏ, rồi tham gia vào Việt Nam Thanh niên cách mạng đồng chí Hội với bí danh là Gian.

Tháng 4/1929, chi bộ cộng sản đầu tiên của Hải Phòng thành lập.  Tâm được chuyển Đảng cộng sản đợt đầu.

Cựu tù Hoàng Mậu

Hoàng Mậu (1907 - 1990) : Hoàng Mậu tên thật là Hoàng Diện Cửu sinh năm 1907 trong một gia đình công nhân ở Nam Định. Quê gốc là làng Tiêu Lãm, huyện Hương Sơn tỉnh Quảng Đông (Trung Quốc). Ông còn có bí danh nữa là Nguyễn Văn Khai. Do hoàn cảnh gia đình còn có nhiều khó khăn, 12 tuổi đã cùng mẹ và em gái vào làm việc ở nhà máy sợ Nam Định. Năm 15 tuổi Mậu đi học thợ tiện rồi thành nghề.

Từ năm 1924-1930 Mậu đi kiếm sống ở nhiều nơi, lúc ở mỏ than Uông Bí, lúc ở Máy Chai Cống Mỹ, nhà máy Xi măng Hải Phòng, rồi nhà máy kẽm Quảng Yên. Trong những năm 1927-1928 Mậu được đọc một số sách báo cách mạng như Chiêu Hồn Nước, Trung Hoa Quang phục, và Lê nin và giai cấp lao động... được sự giúp đỡ của một vài thợ bạn tốt bụng, Mậu hăng hái tham gia vào một số hoạt động với họ... Năm 1927, Mậu tham gia đình công ở mỏ than Uông Bí trong 3 ngày.

Cựu tù Hoàng Văn Độc

Hoàng Văn Độc (1895 - 1993) : Hoàng Văn Độc và Hoàng Yên là bí danh của Nguyễn Văn Cấp, sinh năm 1895 trong một gia đình nông dân nghèo xã Cao Bộ, huyện Kiến Thuỵ, tỉnh Kiến An (nay thuộc xã Đại Hà, huyện Kiến Thuỵ)

Lúc nhỏ đi họ vài năm lớn lên đi làm bếp ở các tàu thuỷ, có khi phải neo ở đất Pháp nhiều ngày. Đó là tuyến đường biển Mác Xây- Hải Phòng Đoong kéc- Hải Phòng...

Cựu tù Hoàng Văn Đoài

Hoàng Văn Đoài : Hoàng Văn Đoài có bí danh là Ninh, không rõ năm sinh, năm mất và quê quán. Theo Chu Thị Kim Sơn lão thành cách mạng, cùng hoạt động với Hoàng Văn Đoài thời kỳ 1930 1931, thì ông quê ở Bàng Hà, huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương, đến Hải Phòng là ăn và hoạt động cách mạng khá sớm, có nhà trọ ở ngõ Chùa Đỏ, phố Lê Lai ngày nay. Ông tham gia Việt Nam Thanh niên cách mạng đồng chí Hội vào lớp đầu tiên ở Hải Phòng, được phân công đi vô sản hoá ở nhà máy điện Cửa Cấm. Ông hoạt động rất tích cực, có tài tổ chức, đã giác ngộ được nhiều công nhân, trong đó có Lương Khánh Thiện. Đầu tháng 4/1929, chi bộ cộng sản đầu tiên ở Hải Phòng được thành lập gồm 3 người: Hoàng Văn Đoài, Nguyễn Hữu Căn (tức Phi Vân) và Nguyễn Đức Cảnh là người phụ trách. Chi bộ đã phân công đảng viên và các phần tử tiên tiến của Việt Nam Thanh niên cách mạng đồng chí Hội phụ trách các cơ sở công nghiệp, các địa bàn quan trọng. Hoàng Văn Đoài phụ trách nhà máy điện Cửa Cấm, Lương Khánh Thiện phụ trách máy Chai, Giong phụ trách máy Tơ, Gian (Thiết Tâm) phụ trách các cơ sở bồi bếppppHoàng Văn Đoài đã xây dựng được chi bộ điện Cửa Cấm gồm 9 đảng viên. Lúc ấy Hải Phòng chỉ có 14 chi bộ, 95 đảng viên. Song song với việc phát triển đảng các tổ chức quần chúng như Công hội đỏ, Nông hội đỏ, Thanh niên đoàn, Học sinh hội, Phụ nữ giải phóng... đều phát triển.